Sereke | Beş Ereb | Beş Çand | Gotarek Rke | Erşv

Sereke

Ger



Welat me:

Di v mijar de l bigere:   
[ Here Serpel | Mijareke N Hilbijre ]

Helbest u pexan: Were bes e



Gurgan Elhac

Were  hevalo bes e
Serê xwe deyne ser sînga min
Desta li stûna mirada rapêçe
 Canê kerixî
 Emrê  riziyayî
Hêja ne di kewsera rihê min de
 Zindî bibim
...

Bixwne... Helbest u pexan

Helbest u pexan: XOEWSTA SNGSEDEF



 Xizan îlan
 
xoewîsta sîngsedef
ez te ji wîzewîza pêlên barea felekê
dipirsim
tevna hezkirin û bêrîkirina te
bi pîzotên agirê dilê kewgirîn
dihûnim

Bixwne... Helbest u pexan

Gotar: Rola kovara (Ronah) di and bizava apemeniya Kurd de Hejmarn(23,24,25) Xelek:12


Dr.Phil.Ebdilmecît êxo

Em dikanin  di hejmara (23) an de van çîrokên gelêrî bixwînin:1-Fenên dêw (çêrokbêj),2-eva gayê zer (Ebdilkerîm Mela Sadiq),3-Dayin(Biarê Segman),4-Memê Alan,Mem û Zîn (Celadet Bedirxan),lê emê di vir de tenê li ser van du çîrokên duhatî rawestin:1-Fenê Dêw.2-eva gayê zer.
Çîrokbêj di çîroka (fenên dêw) de dinivîse:Di demekê de;kurek mirovekî kor hebû,mirovê kor li parsê digeriya,rojekê ew ji gundan vedigeriya û ew li ser rê ve di newalekî  de û li ber zinarekî rûnit,lê di  zinêr de derîk vebû, dêwekî serê  xwe di deriyê re  derxist û ji mêrik pirsî,tu li vir çi dikî ?

Bixwne... Gotar

Gotar: Romana (Zro) d bibe keskesorek di wjeya kurd de


Dildar Xemrevîn

Di destpêkê de ez spasiya Zaxoka delal dikim ku ez û hêja Ezîz Xemcivîn di himêza xwe de civandin û bû egerê hevdîtin û hevhimêzkirna me û her wiha bû dîdevana diyariya romana hêja ya bi navê (Zêro ) ji bo min ku bi destê helbestvan û nivîskarê hêja û bihagiran Ezîz Xemcivîn hatiye nivîsandin..
Roman di sala 2012 an de li bajarê Hesekê yê dikeve Rojavayê dil Rojavayê Kurdîstanê bidawî bûye û di sala 2019 an de li Weanên Sersera hatiye çapkirin.
Bi rastî ez nizanim û nikarim çawa ez ê pesnê van hestên pak û gerim ku divê romanê de hatine nivîsîn bidim ji ber ditirsim ku ji derheqê wan de dernekevin, lewra ez pêî lêborîna xwe ji hêja Ezîz Xemcivîn dixwazim ji bo herkêmasiykê ji aliyê nerînên xwe di derheqê romana ( Zêro ) de dixwazim.

Bixwne... Gotar

Gotar: Brannn Jineke Kurd


Ezîz Xemcivîn

Fewziya Qiço di temenê heftê saliya xwe de û di rewewke valabûn û tenêtiya li havîbûnê hinek bîranînên xwe û serbûriyên demên corbicor nivîsandine, hem jî di pirtûkeka piçûk de belav kirine.
ad im, bi rastî jineka Kurd bi temen mezin dest bi nivîsandinê bike û pirtûkekê jî çap bike.
Fewziya xan ew bîranîn li gora zanîna xwe bi hest û dilîniya dêyekê hûnandine.
Fewziya bi êweyê civatî axaftin li pey axaftinê rêz kiriye, dibe jî ezmûneya wê ya nivîsînê hêj nû ye, çendîn mirov di nivîsandinê de kûr biçe ewqasî dê karibe bêtir bide..

Bixwne... Gotar

Gotar: Ezben! Em Bendewarn adiy Ne!


Konê Re

  Ezbenî! Çima adî di rê de winda dibe?! Navnîanên ku ji mêj ve, me di kolan û çardiryanên welatê xwe de danîne rastin; Çira û Xetîr vêketîne.. Derî û pencere vekirîne.. Cil û bergên nû li me ne.. Û ba box û beranên me hatine serjêkirin..!
  Mixabin! Çavên me qerimîn û adî ne hat..! Ne me ew ji bîr kir û ne ew winda dibe.. û wiha em di welatê xwe de, di nav ê, jan û sirgûnkirinê de, çavnêrên wê ne.. Her ku deriyek vedibe, em dibêjin; belkî adî têre derbas bibe! Her ku mûmek vêdikeve, em bi hêvî dibin ku li ber ronahiya wê adiyê bibînin..

Bixwne... Gotar

Ne: Encamn pbirka kurteroka kurd


Nûneratiya Yekîtiya Nivîskarên Kurdistana Sûriyê li Europayê bi hevkariya Komla Aso li bajarê Herne yê Almanyayê ahengeke taybet lidar xist ji bo rêzgirtin li çîrokên serkeftî di pêbirka kurteçîroka kurdî.

Di ahengê de, lîsteyeke kurt ji sêzdeh çîroknivîsên kurd yên ji deverên cuda cuda yên Kurdistanê hate ragihandin, û di nav de sê serkeftiyên pêîn ku bi xelatên darayî hatin xelatkirin: serkeftiyê yekem Salih Demîcer li ser kurteçîroka xwe (Berxa Kovî), yê duyem Raman Hesê li ser kurteçîroka xwe (Sêdara Spîndarê) û ya sêyem: Mîdiya Berkat li ser kurteçîroka xwe (Maça Dawiyê).

Bixwne... Ne

Helbest u pexan: PENABERIM



êrîn Saado -paris

Li ber dîwarê biyaniyê
Dergûa êan
Di hejînim
Bi vedenga hInasên
Bê deng
Stirana hêviyên
Bê hêvî
Dilorînim
Penaberim ..

Bixwne... Helbest u pexan

Helbest u pexan: Pik Jan



Ezîz Xemcivîn

Çirayeka ê ji canê te dirêsim..
Deftera tundûtûjiyê ji dîroka kirêt çi dibêje?
Li welatê te jî, kînxincera tundrewan xwînê dirêje!
Ho..
Piçûkê janê,
dilê nazik kê bêhna jiyanê ji sihikên girnijîna te birrî?
Havîna evîna te,
ji bo çi hetav li bejna xwe ne kiriye!

Bixwne... Helbest u pexan

Helbest u pexan: Ji can Me`uq re



Ahmed Abdilqadir mehmod

Rojek bi qamçiya hizrê xwe
pita zordaran qamçîkir
seydak bi dildariya Azadiye
hatibo daxkirin
ji bo qêrîna xwe
hemo dîwangehan  li ber xwe vekir
ji belî diwangeha kuletiye
ji milet re got :

Bixwne... Helbest u pexan

Lkoln: iroveyeke kurt bo helbesta Ez te dixwazim a Hilde Domn. (Hld Domn)


Tengezarê Marînî

Di xwendina yekem ya vê helbestê de, rasterast peyv an têgeha AZADÎ li nav hiê me dide. Dibe di van deman de û di dema ku azadî tête bisînorkirin, Azadî wek silogan tête bilindkirin.
Her weha mîna helbesteke evînê diyar dibe, ji ber Hilde Domîn bi derbirîna hestên xwe bi êweyekî vekirî naskirî ye. Azadî pir dergehên din ên irovekirinê bo xwêner vedike.
Hilde Domin bi xwe jî, helbestvaneke cihû bû û di dema Naziyan de, reviya û li komara Dimînîkan bi cih bû, û navê xwe Domîn ji wir jî wergirt.
Hilde Domîn helbestvaneke di jiyana xwe de, ji bo hemî cureyên azadiyê xebat û têkoîn kir.

Bixwne... Lkoln

Gotar: Di 32 Saliya Rewen Bedirxan de, Gotinek


Konê Re

  Îro (01.06.2024), 32 sal di ser Koçkirina Rewen xanim Bedirxan re derbas dibe, bi min xwe e ez van kar û xebatên wê bi we bidim naskirin:
  Mîrzade Rewen Bedirxan wek rewenbîreke Kurd a jin; ew yekemîn jina kurd e ku bi elfabeya Kurdî latînî nivîsandiye û alîkarî bi kurmamê xwe Mîr Celadet Bedirxan re kiriye.. Nexasim di kovara Hawar de. Hem jî bi navtêdan û dehifdana wê û Mîr Celadet, nivîskarên wek Cegerxwîn, Osman Sebrî, Qedrî Can hatine holê.. Di sala 1955an de bi Dr. Nûredîn Zaza, Osman Sebrî, Dr. Nûrî Dersimî, Hemîdê Hecî Derwê komeleyeke bi navê (Komela Vejandina Çanda Kurdî), li amî damezirandine.. Û ew yekemîn jina Kurd e di astê Kurdistanê û sirgûnê de, ku di sala 1955an de, rêveberiya dibistana (Leyla Elexyeliye), li amê kiriye.. Û yekemîn jina Kurd e ku di sala 1957an de, li paytexta Yûnan/ Atina Ala Kurdistanê a Rengîn di konferansa dijî imperialismê de bilind kiriye:

Bixwne... Gotar

Gotar: Dema rveber ne ji milet be (PKK wek nimne)


D. Ebdulhekîm Bear

Êdî em nema hewceyî irovekirinê û anîna belge û nîanan in ji bo em diyar bikin ku rêveberiya li bakurê rojavayê Sûriyê di bin fermandariya Partiya Karkerên Kurdistanê PKK de ye, bi riya endamin ku navê Kadro li wan tê kirin. Ew kesên ku kêmtirîn karîna zanistî li rex wan tune ye ku wan bighîne asta rêvebirina dezgeh û saziyên sivîl. Piraniya wan dem û salên dirêj li çiyayên Qendîlê bûrandine û perwerdeya lekerî ya erê girîlayî  dîtine, di civakeke edyolojîk û lekerî ya girtî de, ne guncayî bi giyanê serdema nû re ya li ser bingeha xebata siyasî ya atyane û danûstandina bi çandên cuda re ava dibe.   

Bixwne... Gotar

Lkoln: Rola kovara Ronah di and bizava apemeniya Kurd de (Xelek 11) (hejmarn 20.21.22)


Dr.Phil.Ebdilmecît êxo

Di van hejmarên jorîn de;em  dikanin van çîrokên gelêrî bixwînin:1-weyna rovî li rovî(çîrokbêj),2-jin û mêr û çîroka marekî Fêris(wergerandin ji Êngilîzî)(?),3-Conî û Cimêma(wergerandin ji Êngilîzî(?)4-Diz û dûvê kerê wergerandin ji Êngilîzî(?). 5-Fermana gur (Sibhiyê Diyabekirî)(hej.20).
Em  di  hejmara (20 )ê de  dixwazin tenê li ser du çîrokên gelêrî rawestin:
Çêrokbêj di çêroka(weyna rovî li rovî) de weha dinivîse:Gundek xerap hebû;tê de dîkek û tajîk hebûn,carekê dîk çû ser dîwarekî û li wir bang da,lê roviyek nêzîkî wî jî hebû û ewî dengê dîk bihîst û bi dîkê re got:Muxtar! Were min qonax bike!Dîk ji rovî re got:Hema li pit dîwêr gizîr heye,ewê te qonaxî bike,rovî kêf kir,ewî got:Belkî li pit dîwêr mirîk hene,lê ya rastîn li pit dîwêr tajî razaye,gava rovî giha cem tajiyê,ewî dît ko melekmot li wir paldaye,rovî bazda û ew kete qulekê,ewî dît ku roviyek din di wê qolê de heye,lê roviyê ku di qolê de bi wî re got:Ha bira çi bêhnefik li te ketiye?

Bixwne... Lkoln

Helbest u pexan: Nan tenr



Mizgîn Hesko

Libek genim
Nexeya dilê welatê min..!
Û sinbileke zêrîn
Ṣifreya rewanê axê...!
Ha vaye...

Bixwne... Helbest u pexan

Helbest u pexan: Demsal Cotkar



Yusra Zibêr

Baranê ne bar ne bar
Kedxwara genimê tê xwar
Çûka Geta xwe nebir
Ê û derdên bikeser
Bûka li nav beyara
Bêje derdê cotkara

Bixwne... Helbest u pexan

Gotar: Festvala Zaxo Ya Cil Bergn Kurd Drok b Ji Encam Tivinga Berno b


Konê Re

  Ekere ye ku sê tit nasname û hebûna miletan destnîan dikin û dibin simbola jihevcudakirina her miletekî ji miltên din, ew jî ev in: Erdnîgariya ku her miletek li ser xaka wê dijî.. Zimanê ku her miletek pê diaxife û cil û bergên wî miletî ne. Anku cil û berg yek ji regezên nasnameya gelê Kurd e..
  Wek ku diyare, ji berî çend salan ve, roja 10 Adarê, ji rex Hikumata Herêma Kurdistanê ve, bi navê Roja Cil û Bergên Kurdî di nav Kurdistaniyan de hatiye binav kirin. Di vê rojê de li her derê Kurdistanê û cîhanê, Kurdistanî cil û bergên kurdî li xwe dikin, xwe bi cil û bergên bav û kalên xwe berz û paye dikin.

Bixwne... Gotar

Gotar: Ber pns li xwediy xwe ye! Zabl ez Ermen me!


êrîn Ebdo

Ramanek di malzaroka romanekê de ducanî dibe, ji ducaniya xwe de
ê, talankirin, komkujî û bobalatên mezin dirêsîne wek teiyekê giloka tunekirin û qirkirina miletê Ermenî li hev dipêçîne..
Li bin sîwana navûnîana man û nemanê de zincîra janên Ermeniyan bi hev dikevin û zayîna “Zabêl ez Ermenî me!” bi pênûs û hizira nivîskarê hêja Ezîz Xemcivîn pîroz û îmze dibe..
Wek xwendevan pitî ko min romana “Zabêl ez Ermenî me” xwend, ez dixwazim bibêjim: Ku nivîskar di berhema xwe de erkekî giran û mezin hildide ser milê xameya xwe ko titên di romanê de hatine ziman bi pelgeh, pêzanîn û dîrok ve dewlemend be..

Bixwne... Gotar

Gotar: Romana Zabl Ez Ermen Me! Li ser azar hatiye nivsandin


Hesen Mihemed

Yek ji romannivîsan dibêje: Romana ku nikaribe qorziyek tarî ji civakê , ji dîrokê, ji jiyanê rohnî bike ne Roman e.
Bi rastî jî li tenita afirandin û belavkirina spehîtiyê, yek jî erka nivîsandinê ye ku ronahiyê bide cihên tarî di jiyanê de.
Duh min xwendina romana kek Ezîz Xemcivîn
/ Zabêl… ez Ermenî me/ bi dawî kir
Roman li ser babeteke biê û kovan û Herweha bi zimanekî tijî ê Hatiye nivîsandin
Bi cih li ser qirkirina gelê Ermenî sal 1915 bi destên Osmaniyan, hatiye nivîsandin
Azar û êș û wendabûn û erpezebûn, ax û nalînên, tî û birçîbûn ku bi wê cînosaydê re rûdaye tîne ziman
Hovîtiya mirovan li aliyekî herweha dilovaniya mirovan li aliyekî din.

Bixwne... Gotar

Helbest u pexan: Nitman



Helbestvan :C.R.Ramuz
Wergirandin ji zimanê ferensî bûna kurdî : Anahîta Hemo


Nitîmanekî biçûke,
xwe di nêv daristan û girên xwe de veartiye
Hêmene,………………Bê leze
Di bindarên gwîzan de, jiyana xwe dijî,
Baxên ciwan,………zeviyên genim yên lewend
Tevlî zeviyên kizin û hespistên gul  zer li çêrgehan lê hene.

Bixwne... Helbest u pexan

Gotar: Diyalogalava birvebirina hemerengiya civak


Ebdilbaqî Elî

Pirjimarî ȗ hemerengî wek xemleke civakî çawa tê birêvebirin?
Gelo ger ku cîhan birengekî tenê ba wê çawa bihate dîtin?
Ger mirov bi yek regez ,yek reng ,yek ol ,ȗ yek ziman ba wê jiyan çawe birêve biçwane?

Komelgeh ȗ civak lașekî mezin ,fereh ȗ têkele ,mirov ,teba ,balinde , ȗ her tiștê zindî ,xwedan can ȗ dijî bi du regezan ( nêr ȗ mê ) çêbȗne.

Bixwne... Gotar

Gotar: Ziman, ziman ziman


Tengezar Marînî

Titek di zimên de heye, pir seyr e, ew jî eve: dema mirov li welatê xerîbiyê, rastî dengên zimanê xwe tê, yekser li dor xwe dinere û ber bi wî mirovî ve diçe. Mîna yekî pêbawer xwe nêzîkî xwedanê wî dengî dike.
Ziman ji mejî û hi re girintir e ji giringiya roniyê û dîtbîniyê ji çev re.
Zimanzanekî elman î bi navbang, Wilhelm von Humboldt (1768-1835) dibêje: "Welatê rastteqîne ziman e. Ew bêrîkirin diyar dike".
Ziman, hem mal e, nasname ye, hebûn e û dil e. Em dinerin, êrîa li dijî kurdan bi sivikatiya bi zimanê wan dest pê dike. Bizava zimanjibîrkirinê bi metodên zanistî û plankirî têne bi rê ve birin.

Bixwne... Gotar

Gotar: Hviyn Veart


Dr.Phil.Ebdilmecît êxo

Mehmûd Birîmce helbestvanekî Kurd e ji Efrîna zamdar e,hilgirê bawernama Lêsansê di zimanê Erebî de ye,ew derhêner û hûrlênirînê  berhemên zimanê Erebî ye, lê bi ser vê de jî; ew mamostê zimanê Kurdî li peymangeha bilind ya zanîngeha Helebê li Ezazê  bû û  ew niha jî li dezgeha xêrxwaziya  Barzanî li Efrînê mamostê zimanê Kurdî ye.
Helbestvan Mehmûd bi du zimanan Kurdî û Erebî  helbestan dinivisîne,
berhevoka bi navnîana (Hêviyên Veartî) (35) helbestan di dilê xwe de  diparêze û ronahiyên (35) stêrkên  gedar û xemxwar di ezmana gelê xwe  û civakamirovperweriyê de berdide,ristevan zane ku helbest êdar e,lê ew  bawer dike jî ku helbest jiyan e,ew zane jî;ku êa xwe û ya miletê xwe ne bê derman e û ew çareseryê di xwîn û cegerê xwe de bi stêrên hîm û latên welatê xwe av dide û ew bi rengên keskesorê re mîna dareke zêtunê dikene û eger li nik Feylesof  Siqrat dermanê xezeb û torebûnê  bêdengî ye,lê li cem Mehmud dermanên xezebê; qêrîn û berxwedan in.

Bixwne... Gotar

Helbest u pexan: Qeder em pekandin



Lazgînê Dêrûnî

Bilbilê wek min dinalî derd û kul
Tek dijî tu bê heval û bax û gul

Ka dilê adî gelo ka ew fîxan
Ez dizanim kû li me gerya zeman

Dem û dewran pir gerandin liv û ger
Çerxekê em dûr revandin derbider

Bixwne... Helbest u pexan

Gotar: Rondanek li ser Pirtka Teeyn Nezm*


iyar Silêman

Mijara wêjeyê bi gitî û bi taybetî ya helbestê, êdî ne weke berê sade û asan e; em nema dikarin helbestê wek bav û kalên xwe pênase bikin ku ew tenê terazû û serwa û hin bêjeyên lihevhatî ne. Ji ber ku wêje û helbestê gelek serdem û qonaxên dîrokî derbas kirine ta gihane roja me ya îro ku çandên cîhana nûjen bi felsefeyên hunerê yên cihêreng dagirtî ne. Ev ketwar li ser xebatkarên di zanista wêjeyê bi gitî û helbestê bi taybetî de ferz dike ku li gelek têgehan vegerin û bi guhertinên serdema nû re biguncînin. Ji bo gihitina vê armancê pêwîstî bi naskirina awayê pêketina helbestê heye, ji ber ku naskirina çawaniya pêdeçûn û guherîna her zanistekê, hewcedarî naskirina alfebaya wê ya destpêkê ye (Mendûr, 2017, r.9) (. Zanista analîzekirina helbestê jî ji vê rêbazê ne cuda ye, lewra çawaniya hûnana helbestan û vekolîna wan ji aliyê ruxsar û naverokê ve wek mijareke giring, bûye cihê guhdana tevahiya gelên cîhanê û bi awayekî zanistî nêzîkî wê bûne.

Bixwne... Gotar

Helbest u pexan: Du helbestn Alexandra Nicoud



Ji Îngilîzî: Çiya Kurd

TEBAX

Ne girîng e ku lêvên min
nîgarkirina dengdêrên navê te
bêyî ku bersivekê werbigirin berdewam bikin.
Ne jî girîng e ku serê tiliyên min
daxwaze daketina ser çermê te berdewam bikin.
Pir dûr e…

Bixwne... Helbest u pexan

Helbest u pexan: Dilovan Tu Y



Gulistan Awaz

Ji du salan de!
Sibehên bê te
Her ku bi ser rêya hilhatinê dikevin
Pirsa tîrêjên çavên te
Tava dengê te dikin
                    Rê, a û winda dibe...
Cejn û ahiyên bê te
Her ku dikin canê me bixurînin
Li kêfxweiya dilê te
ekirpeyvên te dipirisin
                     Can, sar û sar dibe...

Bixwne... Helbest u pexan

Helbest u pexan: HESTN BASKOKIR



êrîn Saado –paris

Mîna zarokekî li ser îr
Bihna dayika xwe
Bi zîzî
Di pelînim
Ta ku di hêlîna
Himbêza wê de
Binivim  ...

Bixwne... Helbest u pexan

Lkoln: Rola kovara Ronah di and bizava apemeniya Kurd de.. Hej.(17,18,19, ) Xelel:10


Dr.phil:Ebdilmecît êxo

Di van sê  hejmarên jorîn de em kanin van çîrokên jêrîn bixwînin;1-(Ehmed Çeleb),çîrokbêj (hej 17).2-(Sîropîvaz),çîrokbêj.3-(êr û mik û rovî),Birahîm Îsa(hej.18).4-(jin jî hene û jinok jî hene) Çîrokbêj 5-(lê ne bê tiving ),Melayê ozê.6-(Kirasê bextiyariyê).Evdilezîz Metwar.(hej.19).
Emê li vir bi kurtî naverokên çend çîrokên vebjartî û balkê li ber çavên xwendevanan rêxin;çîrokbêj bi vê hevoka di nav çêrokbêj û gel de  pir naskirî çîroka xwe dest pê dike:(Carek ji caran rehmet li ser dê û bavê guhdaran;)paê ew çîroka xwe dibêje.Çîrokbêj çîroka xwe di bin navnîana (Ehmed Çelebî) de  weha dest pê kiriye:Carekê ivanê gundekî û gavanê gundekî dîtir gelek dostên hev bûn,ew heroj li çolê hevdu didîtin,

Bixwne... Lkoln

Ne: Serok Barzan pwaziya Desteya Serokayetiya Encmena Nitimaniya Kurd li Sriye (ENKS) kir


Roja sêema 07.05.2024 li Selaheddîn Serok Mesûd Barzanî pêwaziya Desteya Serokayetiya Encûmena Nitimaniya Kurd li Sûriye (ENKS) kir.
Li hevdîtinê de rew û merc û pêhatên dawî yên siyasî li Sûriye û navçeyê hate guftûgo kirin û her wiha ronahî xistin li ser rew û debara welatiyên Kurd û asteng û giriftên li ber aliyên siyasî û welatiyên Kurd li Sûriye kir.
Paeroja Kurd li Sûriye û hevkêeyên siyasî û navdewletiyên bandore li ser rewa Sûriye mijareke dine vê civînê bûn.

Bixwne... Ne

X

Helbest